Zasady użytkowania lin
Oto kilka podstawowych zasad użytkowania lin:
- Nigdy nie stawaj na linie, szczególnie, kiedy jesteś w rakach.
- Nie trzymaj liny w pobliżu źródeł ciepła.
- Trzymaj linę z dala od środków chemicznych (wybielacze, oleje, kwasy, zasady, itp.)
- Staraj się ograniczyć dostęp światła – przechowuj linę w ciemnym, przewiewnym miejscu. Destrukcyjne działanie światła wzrasta wraz z wysokością nad poziomem morza.
- Staraj się unikać skręcenia liny.
- Zanieczyszczenia, które dostają się do liny podczas normalnego jej użytkowania należy co jakiś czas usunąć piorąc linę w wodzie o temperaturze 30-40 st. z dodatkiem delikatnego środka piorącego.
- Po odpadnięciu daj „odpocząć” linie minimum 10 minut, rozwiąż węzły, zmień kierunek pracy.
- Przy odpadnięciu o współczynniku większym niż jeden wycofaj linę z użytku.
- Zawsze oznaczaj liny przy ich cięciu (np. w miejscach uszkodzeń).
- Kontroluj stan liny okresowo – częściej gdy lina jest intensywnie użytkowana. Nie rzadziej jednak niż raz w roku.
Lina musi być okresowo poddawana kontroli, gdyż w wyniku eksploatacji lub czynników zewnętrznych działających na linę mogą powstawać uszkodzenia, które znacznie osłabiają linę lub dyskwalifikują ją do użycia. Kontrola taka polega na:
- Ocenie stanu oplotu – zmechacenia, ubytki, przerwania
- Ocena stanu rdzenia – przerwania, wybrzuszenia, nieregularności, przewężenia, itp.
Pamiętając o tym, że od jakości liny może zależeć nasze życie należy bezwzględnie eliminować z użytkowania liny z uszkodzeniami rdzenia i ze znacznymi uszkodzeniami oplotu.
Firma Petzl udostępniła na swoje stronie program do kompleksowego zarządzania kontrolą zużycia sprzętu wysokościowego wraz z obszernym poradnikiem jak te kontrole należy wykonywać (zdjęcia, filmy wideo z narratorem). Program Easy Inspect można za darmo pobrać ze strony: http://en.petzl.com/petzl/frontoffice/static/EPI/download/download_EN.jsp.
Często mamy też do czynienia z tzw. linami pomocniczymi czyli popularnymi repami i taśmami. Jest to duża grupa sprzętu, bez którego współczesna wspinaczka nie mogłaby się odbywać.
Repsznury są linami statycznymi o budowie rdzeniowej. Cechują się różną wytrzymałością (najczęściej w zależności od grubości). Dostępne są repy o grubości (zgodnie z normą EN 564) od 4 do 8 mm. Można spotkać też repy z bardzo wytrzymałego kevlaru, ale ze względu na właściwości fizyczne tego materiału (kevlar jest dość kruchy) nie stosuje się ich we wspinaczce na szeroką skalę. Ich zaletą jest głównie duża wytrzymałość przy minimalnej średnicy (bardzo lekkie). Podstawowym materiałem do produkcji lin pomocniczych jest jednak poliamid oraz coraz częściej bardzo wytrzymałe i lekkie: aramid i dyneema.
Wykorzystywane są często to tworzenia pętli (wiązanie węzłem zderzakowym lub ósemką powrotną) np. stanowiskowych lub do prusikowania (podchodzenia na linie bez przyrządów zaciskowych – z zastosowaniem węzłów zaciskowych tzw. prusika).
Wytrzymałość linek pomocniczych. Jeżeli otrzymaliśmy informację, że dana linka spełnia normę EN 564 to znaczy między innymi, że w zależności od średnicy ma następującą wytrzymałość:
Średnica wytrzymałość
4 mm 3,2 kN
5 mm 5,0 kN
6 mm 7,2 kN
7 mm 9,8 kN
8 mm 12,8 kN
Ale dla przykładu repsznur Beal`a o grubości 5,5 mm wykonany z dyneemy czy aramidu ma wytrzymałość 1800 kg (około 18 kN).
12.06.2007