Podział lin wspinaczkowych
Statyczne - charakteryzują się niskim współczynnikiem wydłużenia dynamicznego oraz niskim wydłużeniem statycznym. Jest to lina sztywna, ale mogąca przenosić większe obciążenia statyczne. Liny te dodatkowo dzielą się na typ A i B. Liny typu A preferowane są do jaskiń i prac wysokościowych ze względu na wzmocnienie oplotu i zwiąkszoną wytrzymałość statyczną. Liny statyczne ze względu na swoje cechy wykorzystywane są wszędzie tam, gdzie nie ma potrzeby lub ryzyka wychwytywania obciążeń dynamicznych, natomiast przenosi się obciążenia statyczne. Ze względu na wysoką siłę graniczną i niską rozciągliwość nie nadają się do wspinaczki. Natomiast doskonale sprawdzają się w pracach wysokościowych, speleologii, ratownictwie – przy zjazdach, podchodzeniu po linie, a także w wykorzystywaniu długich odcinków lin. Liny te mają dużą wytrzymałość statyczną
Dynamiczne - liny o wysokim współczynniku wydłużenia dynamicznego. Cecha ta wraz z zespołem innych cech (o których poniżej) decyduje o tym, że do wspinaczki stosuje się tylko liny dynamiczne.
Liny dynamiczne dzielą się na pojedyncze, podwójne i bliźniacze. Oplot lin dynamicznych może charakteryzować się wieloma dodatkowymi cechami zwiększającymi jej funkcjonalność (wodoodporność, węzłowatość, wytrzymałość na ścierania, przecięcie, itp.)
Lina pojedyncza oznakowywana symbolem UIAA
stosowana jest jako jedna żyła najczęściej do wspinaczki skałkowej i na sztucznych ścianach. Spotykane są liny pojedyncze o grubości od 9,5 do 11 mm. Wraz z grubością zmienia się wytrzymałość liny, ale także i waga.
Lina podwójna (połówkowa) symbol UIAA
stosowana jest jako dwie niezależne żyły pracujące w jednym układzie asekuracyjnym. Takie rozwiązanie zwiększa istotnie bezpieczeństwo stosowania liny (niższe ryzyko upadku po przecięciu przez kamień lub na krawędzie -pracują dwie liny, lepsza praca liny podczas odpadnięcia, możliwość lepszej optymalizacji prowadzenia drogi, itd.), przy czy liny podwójne są cieńsze od lin pojedynczych.
Lina bliźnacza symbol UIAA
jest stosowana i testowana podobnie jak lina pojedyncza z tą różnicą, że wszędzie prowadzi się dwie żyły - nie wolno rozdzielać żył tak jak w przypadku lin podwójnych.
Cechy lin dynamicznych dopracowywane i poddawane testom w celu uzyskania optimum bezpieczeństwa i wygody użytkowania według normy EN 892:
- Średnica - parametr mierzony pod obciążeniem: 10 kg dla lin pojedynczych, 6 kg dla lin połówkowych i 5 kg dla lin bliźniaczych
- Waga - podawana jest w odniesieniu do 1 m długości liny. Rdzeń liny musi mieć wagę co najmniej 50% wagi całkowitej
- Wydłużenie dynamiczne - wydłużenie podczas pierwszego odpadnięcia. Wartość graniczna to 40%. Obecnie stosowane liny wydłużenie dynamiczne mają około 30%.
- Wydłużenie statyczne - pod obciążeniem 80 kg. Wartości graniczne to 10% dla lin pojedynczych i bliźniaczych oraz 12% dla lin połówkowych. W praktyce wartości te nie przekraczają 7-8%
- Liczba odpadnięć (liczba rwań próbnych) - określa liczbę odpadnięć, która lina powinna przejąć . Minimalna wartość to 5. Badanie dokonywane jest z użyciem ciężaru 80 kg dla lin pojedynczych i bliźniaczych (testowane są obie żyły jednocześnie) oraz 55 kg dla lin połówkowych.
- Siła graniczna (zwana też maksymalną siłą uderzenia) - jest niczym innym jak szarpnięciem które odczuwamy podczas odpadnięcia. Liny mają zdolność absorbowania części tej energii. Parametr ten w warunkach naturalnych zależny od wielu czynników (od współczynnika odpadnięcia, rodzaju asekuracji, itp.), ale sporo też zależy od jakości liny. Doświadczalnie wyznaczono wartość maksymalną dopuszczoną dla lin alpinistycznych na 12 kN. Liny dynamiczne spotykane obecnie na rynku wartość siły granicznej mają poniżej 10 kN. Należy pamiętać, że wartość ta dla danej liny dotyczy pierwszego odpadnięcia. Każde następne, ze względu na zużycie liny, będzie charakteryzowało się coraz większą siłą graniczną
- Prześwit węzła oczkowego - węzłowatość. Jest to parametr który określa elastyczność liny, czyli cechę dzięki której na linie lepiej wiąże się węzły, lina elastyczna lepiej pracuje w przyrządach, co w znacznym stopniu wpływa na wygodę w jej użyciu. Badanie tej cechy polega na związaniu na linie węzła, a następnie obciążeniem odważnikiem 10 kg. Stosunek średnicy liny do wewnętrznej średnicy węzła daje nam współczynnik węzłowatości. Nie powinien on przekraczać wartości 1,2.
- Posuw oplotu - cecha ta określa o ile oplot przesunie się względem rdzenia liny. Wartość graniczna to około 1%. W nowoczesnych linach wartość ta wynosi 0. Znaczenie praktyczne tego parametru jest takie, że na linach u których oplot przesuwa się względem rdzenia mogą powstawać wybrzuszenia i deformacje, a to już prosta droga do uszkodzenia lub zniszczenia liny lub przyrządów.
- Wodoodporność - jest to cecha bardzo istotna ze względu na eksploatację liny, jest pracę w przyrządach i trwałość. W celu uzyskania wodoodporności firmy produkujące liny wdrażają specjalne technologie impregnacji lin (np. Superverydry - Edelweiss czy Dry Cover - Beal)
12.06.2007